Samarqand yer yuzining sayqali

Samarqand viloyati O‘zbekiston Respublikasining markazida, Zarafshon vodiysida joylashgan. Shimoli-sharqda Jizzax viloyati, Sharqda Tojikiston Respublikasi, Janubda Qashqadaryo viloyati, G‘arbda va shimoli-g‘arbda Navoiy viloyati bilan chegaradosh.

Viloyatning katta shaharlari: Samarqand, Kattaqo‘rg‘on, Urgut, Oqtosh, Bulung‘ur, Juma, Jomboy, Chelak, Ishtixon.

Viloyatning iqlimi keskin kontinental, yilning 300 ga yaqin kunida quyosh charaqlab turadi, yoz kunlarining uzunligi 15 soatgacha yetadi.

Viloyatning boshqaruv, iqtisodiy va madaniy markazi bo‘lgan Samarqand shahri (Toshkentdan 276 km uzoqlikda) eramizdan avvalgi VIII asrda tashkil topgan. Samarqand shahri O‘zbekistonda ikkinchi yirik shahar hisoblanadi. Shahar asrlar davomida Buuk Ipak yo‘lining yirik savdo markazi sifatida tilga olingan. XIV va XV asrlar davomida bu shahar temuriylar saltanatining poytaxti vazifasini o‘tab kelgan va o‘sha davrlarda yirik ilm-fan, madaniyat markaziga aylangan.

Samarqandning tarixiy va madaniy qiymatini hisobga olgan holda, O‘zbekiston hukumati ushbu qadimiy va hamisha navqiron shaharning tarixiy va madaniy yodgorliklarini saqlashga alohida e’tibor qaratmoqda. Xususan, 2007 yilda YuNYeSKO boshchiligidagi bir qator xalqaro tashkilotlar bilan birgalikda nishonlangan Samarqand shahrining 2750 yilligi oldidan Shohi Zinda majmui, Hazrati Xizr masjidini qayta tiklash bo‘yicha keng ko‘lamli ishlar olib borildi.

Samarqand shahrida har ikki yilda bir marta o‘tkaziladigan «Sharq taronalari» xalqaro musiqa festivali dunyoning barcha burchaklaridan yuzlab Sharq musiqasi sozandalari va ixlosmandlarini o‘z bag‘riga chorlaydi.

Samarqand viloyati tabiiy boyliklarga boy. Viloyat hududida, xususan, vol fram, mis, ohak, marmar, gips, keramzit, aluminiy, granit va boshqa konlar mavjud.

Viloyat O‘zbekistonning yirik sanoat markazlaridan biri hisoblanadi. Viloyatda «SamAvto», «BAT O‘zbekiston» qo‘shma korxonalari, «Pulsar» konserni, «Sino» hissadorlik jamiyati, «Samarqandlift» qo‘shma korxonasi, «Samarqandkimyo» hissadorlik jamiyati, «Sam Ros Xolod» qo‘shma korxonasi, «Sam-Antep-Gilam» qo‘shma korxonasi, “8-Mart” mas’uliyati cheklangan jamiyati kabi ko‘plab mamlakat ahamiyatiga molik sanoat korxonalari faoliyat yuritmoqda.

Samarqand ta’lim sohasida ham respublikada yetakchi o‘rinlardan birini egallaydi. Viloyat hududida 7 ta oliy o‘quv yurti, 146 ta kasb-hunar kolleji, 14 ta akademik litsey va 1200 dan ortiq umumta’lim maktablari mavjud.

Viloyatda 580 ta nodavlat notijorat tashkilotlari ro‘yxatdan o‘tgan, 40 dan ziyod davriy bosma nashrlar chop etiladi. Jumladan, «Zarafshon», «Samarkandskiy vestnik», «Ovozi Samarqand», «Samarqand», «Bekajon», «Parvona» va boshqalar. 2 ta tele videniye: viloyat T yeleradiokompaniyasi va “ Samarqand-STV ” ijodiy uushmasi 3 ta telekanal va 3 ta radiokanalda o‘z dastur va eshittirishlarini olib bormoqda.

Ikki palatali parlament va xalq deputatlarining mahalliy kengashlari saylovlarida Samarqand viloyatidan Senatga 6 nafar a’zo, Oliy Majlis qonunchilik palatasiga 14 nafar deputat, xalq deputatlari viloyat Kengashiga 60 nafar deputat, xalq deputatlari tuman kengashlariga 480 nafar deputat saylangan.